Türkiye’de yaşayan bir yabancı için ikamet izninin süresi, başvurunun zamanında yapılması ve verilen kararlara karşı sürelerin kaçırılmaması hayati önem taşır. Sınır dışı etme kararına karşı dava süresi yalnızca yedi gündür.
Büromuz; 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ve 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu kapsamındaki başvuru ve uyuşmazlıklarda, Türkiye’de yaşayan yabancılar ile yabancı eşi olan Türk vatandaşlarına danışmanlık ve dava takibi hizmeti verir.
Bu alanda verdiğimiz hizmetler
İkamet izni türleri ve başvuru
Türkiye’de vize ya da vize muafiyetinin tanıdığı süreden fazla kalacak yabancıların ikamet izni alması gerekir. Kanunda kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani ikamet izni ve insan ticareti mağduru ikamet izni olmak üzere farklı türler düzenlenmiştir.
Başvurular elektronik ortamda yapılır ve randevu günü belgeler il göç idaresine teslim edilir. Uzatma başvurusu, mevcut iznin bitiminden önceki altmış gün içinde ve her hâlde süre dolmadan yapılmalıdır. Kesintisiz sekiz yıl izinle kalan ve diğer şartları taşıyan yabancılar uzun dönem ikamet izni alabilir.
Çalışma izni
Yabancıların Türkiye’de bağımlı ya da bağımsız çalışabilmesi için kural olarak çalışma izni alması gerekir. Başvuru çoğunlukla işveren tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na elektronik ortamda yapılır.
Geçerli çalışma izni, ikamet izni yerine de geçer. İzinsiz çalışma; hem yabancı hem işveren için idari para cezası ve yabancı bakımından sınır dışı etme sonucunu doğurabilir.
Türk vatandaşlığı başvurusu
Türk vatandaşlığı; genel yoldan (başvuru tarihinden geriye doğru kesintisiz beş yıl ikamet ve diğer şartlar), Türk vatandaşıyla evlilik yoluyla (en az üç yıl evli olmak ve evlilik birliğinin devam etmesi) ya da istisnai yoldan (belirli tutarda taşınmaz veya sermaye yatırımı gibi) kazanılabilir.
Taşınmaz edinimi yoluyla vatandaşlıkta, taşınmazın belirlenen tutarın üzerinde olması ve üç yıl satılmamak üzere tapu kütüğüne şerh verilmesi gerekir. Başvuruların reddine karşı idari yargı yolu açıktır.
Sınır dışı etme (deport) ve idari gözetim
Kanunda sayılan hâllerde (izinsiz kalma, sahte belge, kamu düzeni ve güvenliği gerekçeleri gibi) yabancı hakkında sınır dışı etme kararı verilebilir. Karara karşı, tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir; süresinde dava açılması, kanundaki istisnalar dışında yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işlemini durdurur.
Sınır dışı edilmek üzere idari gözetim altına alınan yabancı ya da yakınları, gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Aile bağları, Türkiye’deki çocuklar, sağlık durumu ve geri gönderilecek ülkedeki riskler davada önemli rol oynar.
Giriş yasağı ve tahdit kodları
Sınır dışı edilen ya da vize ihlali yapan yabancılar hakkında Türkiye’ye giriş yasağı konulabilir ve sisteme çeşitli tahdit kodları işlenir. Giriş yasağı süresi, yasağın nedenine göre değişir.
Giriş yasağının ve tahdit kodunun hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa iptali için idari başvuru ve dava yoluna gidilebilir; şartları varsa yasağın kaldırılması ya da vizeyle girişe izin verilmesi istenebilir.
Yabancıların taşınmaz edinimi
Yabancı gerçek kişiler, karşılıklılık şartı ve kanuni sınırlamalar çerçevesinde Türkiye’de taşınmaz edinebilir. Edinim; askeri yasak ve güvenlik bölgeleri dışında, ülke genelinde ve ilçe bazında kanunda belirlenen alan sınırları içinde yapılabilir.
Satın alma öncesinde tapu kaydının, imar durumunun ve değerleme raporunun incelenmesi; ödeme ve teslim koşullarının yazılı olarak güvenceye alınması önemlidir.
Ret kararlarına karşı dava
İkamet izni, uzatma, çalışma izni ve vatandaşlık başvurularının reddine karşı, kararın tebliğinden itibaren genel idari dava süresi olan altmış gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.
Ret gerekçesinin dayanağı olan bilgi ve belgelerin incelenmesi, eksikliklerin giderilerek yeniden başvuru yapılıp yapılmayacağının değerlendirilmesi de sürecin parçasıdır.
Önemli süreler
Görüşmeye getirmeniz gerekenler
- Pasaport ve vize/giriş kayıtları
- İkamet kartı ve başvuru belgeleri
- Tebliğ edilen karar ve tebliğ tarihi
- Evlilik, doğum ve aile bağı belgeleri
- Kira sözleşmesi, iş ve gelir belgeleri
- Sağlık sigortası poliçesi
Sık sorulan sorular
İkamet iznimin süresi doldu; ne yapmalıyım?
Süre dolmadan uzatma başvurusu yapılmamışsa ülkede izinsiz kalınmış olur ve bu durum idari para cezası, giriş yasağı ve sınır dışı etme sonuçlarını doğurabilir. Vakit kaybetmeden durumunuzu değerlendirmek gerekir.
Türk vatandaşıyla evliyim; hemen vatandaş olabilir miyim?
Evlilik yoluyla vatandaşlık için en az üç yıl evli olmak, evlilik birliğinin devam etmesi, aile birliği içinde yaşamak ve milli güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel bulunmaması gerekir.
Sınır dışı kararına itiraz süresi ne kadar?
Karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Süre çok kısa olduğundan karar tebliğ edildiği gün avukatla görüşmeniz önerilir.
İkamet iznim var; çalışabilir miyim?
İkamet izni tek başına çalışma hakkı vermez. Çalışabilmek için kural olarak ayrıca çalışma izni alınması gerekir; çalışma izni ise ikamet izni yerine geçer.
İkamet ya da vatandaşlık sürecinizi planlayalım
Pasaportunuz, ikamet belgeleriniz ve tebliğ edilen kararlarla gelin; süreleri ve başvuru stratejisini birlikte belirleyelim.
İlgili yazılar
Yabancılar Hukuku4 dk okuma
Yabancılar İçin İkamet İzni: Türleri, Başvuru, Uzatma ve Ret Kararları
Türkiye’de yaşamak isteyen yabancılar için ikamet izni türleri, başvuru ve belgeler, uzatma için 60 günlük dönem, uzun dönem ikamet izni, ret kararlarına karşı dava ve sınır dışı riski.
Av. Selin Pehlivan
Ticaret ve Şirketler Hukuku4 dk okuma
Şirketlerde Asgari Sermaye Uyumu: 31 Aralık 2026’ya Kadar Yapılması Gerekenler
Limited şirketlerde 50.000 TL, anonim şirketlerde 250.000 TL asgari sermayeye uyum için son gün 31 Aralık 2026. Sermaye artırımının adımları ve uyulmazsa doğacak sonuçlar.
Av. Ali Haydar Pehlivan
Kamulaştırma Hukuku4 dk okuma
Kamulaştırma Bedeline İtiraz: Uzlaşma, Bedel Tespiti ve Tescil Davasında Haklarınız
Taşınmazınız kamulaştırılıyorsa teklif edilen bedeli kabul etmek zorunda değilsiniz. Uzlaşma görüşmesi, bedel tespiti davası, bilirkişi raporuna itiraz ve 30 günlük iptal davası süresi.
Av. Ali Haydar Pehlivan
Gayrimenkul Hukuku4 dk okuma
Ortaklığın Giderilmesi Davası: Hisseli Tapuda Çözüm ve 2026 Değişikliği
Hisseli tapuda paydaşlar anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır. Zorunlu arabuluculuk, aynen taksim ya da satış ve miras taşınmazlarında ilk artırmanın mirasçılar arasında yapılması.
Av. Selin Pehlivan

