İçeriğe geç
Hocaahmet Mah. G.O.P. 30. Sk. No: 3, Merkez / Tokat
Randevu

08Faaliyet alanı

Borçlar hukukunda sözleşmeden alacağa

Sözleşmelerin hazırlanması ve incelenmesinden alacak davalarına; cezai şart, eser ve satış sözleşmeleri, kefalet, sebepsiz zenginleşme ve zamanaşımı konularında hukuki destek.

İmzalanmış sözleşme ve dolma kalem
Av. Ali Haydar PehlivanBu alandaAv. Ali Haydar Pehlivan Av. Selin PehlivanBu alandaAv. Selin Pehlivan

Gündelik hayatın neredeyse her alanı bir sözleşmeye dayanır: alışveriş, kira, borç verme, usta ile anlaşma, ortaklık. Sözleşmeyi baştan doğru kurmak, sonradan çıkabilecek uyuşmazlıkların büyük bölümünü önler; uyuşmazlık çıktığında ise doğru talep ve süre, alacağın kaderini belirler.

Büromuz, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’ndan doğan uyuşmazlıklarda bireylere ve işletmelere hem önleyici danışmanlık (sözleşme hazırlama ve inceleme) hem de uyuşmazlık çözümü (ihtarname, arabuluculuk, dava ve icra takibi) hizmeti verir. 12. Yargı Paketi ile belirsiz alacak davasının kaldırılması, alacak davalarında talebin baştan doğru belirlenmesini daha da önemli hâle getirmiştir.

Bu alanda verdiğimiz hizmetler

Sözleşme hazırlama ve inceleme

Satış, kira, hizmet, eser, ortaklık, bayilik, gizlilik ve borç sözleşmelerini hazırlıyor ya da karşı tarafın gönderdiği metni risk yönünden inceliyoruz. Sözleşmenin konusu, bedel ve ödeme takvimi, teslim, cezai şart, fesih ve uyuşmazlık çözüm yolu açık ve uygulanabilir biçimde düzenlenmelidir.

Bazı sözleşmeler kanunda öngörülen şekle uyulmadıkça geçersizdir: taşınmaz satışı tapuda resmî şekilde, taşınmaz satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi noterde, kefalet ise yazılı ve kanundaki özel şartlarla yapılmalıdır.

Alacak davaları

Ödenmeyen bir borç için önce noter aracılığıyla ihtarname gönderilerek borçlu temerrüde düşürülebilir; ardından alacak davası ya da icra takibi yoluna gidilir. Konusu para olan ticari uyuşmazlıklarda ve tüketici uyuşmazlıklarının bir bölümünde dava öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur.

Alacağın dayanağı belgeler (sözleşme, fatura, senet, dekont, yazışmalar) ve tanıklar baştan belirlenmelidir. Temerrüt tarihinden itibaren kanuni faiz, ticari işlerde ise avans faizi talep edilebilir.

Sözleşmeye aykırılık, cezai şart ve dönme

Karşı taraf sözleşmeye uymadığında; ifa ve gecikme tazminatı, sözleşmeden dönme ya da sözleşmenin feshi ile birlikte uğranılan zararın tazmini istenebilir. Sözleşmede cezai şart kararlaştırılmışsa, borca aykırılık hâlinde bu tutar zarar ispatı gerekmeden istenebilir.

Hâkim, aşırı gördüğü cezai şartı kendiliğinden indirebilir; ancak tacirler arasında kararlaştırılan cezai şartlar bakımından bu indirim kural olarak uygulanmaz. Sözleşmeden dönme ve fesih bildirimlerinin şekli ve zamanlaması sonucu etkiler.

Eser (yapım, tadilat) sözleşmeleri

Ev tadilatı, inşaat, mobilya yapımı gibi işlerde yüklenici, eseri sözleşmeye ve fen kurallarına uygun, zamanında teslim etmekle yükümlüdür. İş sahibi teslimden sonra eseri gözden geçirmeli ve ayıpları uygun süre içinde yükleniciye bildirmelidir.

Ayıplı ya da eksik işlerde; ücretin indirilmesi, ücretsiz onarım ya da ağır ayıplarda sözleşmeden dönme talep edilebilir. Yüklenici işe zamanında başlamaz ya da işi geciktirirse iş sahibi sözleşmeden dönebilir. Ayıp tespiti için mahkemeden delil tespiti istenmesi çoğu zaman ilk adımdır.

Satış sözleşmesi ve ayıplı mal

Satılan mal ayıplı çıkarsa alıcı; sözleşmeden dönme, bedelden indirim, ücretsiz onarım ya da ayıpsız benzeriyle değiştirme haklarından birini kullanabilir. Alıcı, malı teslim aldıktan sonra muayene etmeli ve fark ettiği ayıbı satıcıya uygun süre içinde bildirmelidir.

Taşınır mallarda ayıptan sorumluluk, teslimden itibaren kural olarak iki yıl; taşınmazlarda beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Tüketici işlemlerinde 2026 yılı için 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvurmak zorunludur.

Kefalet

Kefalet sözleşmesinin geçerli olması için yazılı yapılması; kefilin sorumlu olacağı azami miktarın, kefalet tarihinin ve müteselsil kefalet söz konusuysa bu sıfatın kefilin el yazısıyla belirtilmesi gerekir. Evli kişinin kefil olabilmesi, kural olarak eşinin yazılı rızasına bağlıdır.

Bu şartlara uyulmadan yapılan kefalet geçersizdir. Kefil, ödediği tutar için asıl borçluya rücu edebilir; adi kefil ile müteselsil kefilin sorumluluğu ve takip sırası farklıdır.

Sebepsiz zenginleşme

Haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından zenginleşen kişi, bunu geri vermekle yükümlüdür. Yanlış hesaba gönderilen havale/EFT, geçersiz bir sözleşme nedeniyle yapılan ödemeler ve gerçekleşmeyen bir sebebe dayanan edimler bu kapsamdadır.

Geri isteme hakkı, hak sahibinin bunu öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleşmesinden itibaren on yıl içinde kullanılmalıdır.

Zamanaşımı ve sürelerin kesilmesi

Kanunda aksi belirtilmedikçe alacaklar on yılda; kira, faiz, ücret, vekâlet, komisyon, eser sözleşmeleri gibi kanunda sayılan alacaklar ise beş yılda zamanaşımına uğrar. Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşmede ise kısa süreler (iki yıl) uygulanır.

Borçlunun borcu kabul etmesi (kısmi ödeme, faiz ödemesi, rehin verme), dava açılması ya da icra takibi yapılması zamanaşımını keser ve süre yeniden işlemeye başlar. Kısmi davada da zamanaşımı, alacağın tamamı bakımından dava tarihinde kesilir.

Önemli süreler

10 yılGenel alacak zamanaşımı
5 yılKira, faiz, ücret, vekâlet ve eser sözleşmesi alacakları
2 yılHaksız fiil ve sebepsiz zenginleşme (öğrenmeden)
186.000 TL2026’da tüketici hakem heyeti zorunluluk sınırı

Sık sorulan sorular

Senetsiz verdiğim borcu nasıl geri alırım?

Banka havalesi, yazışmalar ve diğer belgeler borcun ispatında kullanılabilir. Belirli bir tutarın üzerindeki borçlar için senetle ispat kuralı geçerli olduğundan, hangi delillerin kullanılabileceği dava öncesinde değerlendirilmelidir.

İhtarname göndermek zorunlu mu?

Her durumda zorunlu değildir; ancak borçlunun temerrüde düşürülmesi, faizin başlaması ve bazı sözleşmelerin feshi için ihtar gerekir. İhtarname ayrıca delil niteliği taşır.

Yanlış hesaba para gönderdim; ne yapabilirim?

Önce bankanız aracılığıyla iade talebinde bulunun. İade edilmezse sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre parayı alan kişiye karşı icra takibi ya da dava açılabilir; süre öğrenmeden itibaren iki yıldır.

Kefil olduğum borç için ne zaman takip edilirim?

Adi kefalette alacaklı kural olarak önce asıl borçluya başvurmalıdır; müteselsil kefalette ise borçlunun temerrüde düşmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması hâlinde doğrudan kefile başvurabilir.

Sözleşmenizi ya da alacağınızı değerlendirelim

Sözleşme taslağınızı inceleyelim ya da alacağınızın tahsili için ihtarname, arabuluculuk, icra veya dava yolunu birlikte belirleyelim.

İlgili yazılar